Ayvalık Kaymakamlığı, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Ayvalık Belediyesi, Türk Ocağı Balıkesir Şubesi’nin birlikte düzenlediği “Milli Mücadelenin 100. Yılında Ayvalık Cephesi” Ulusal Sempozyumunun sonuç bildirgesi açıklandı.
MEDYA AYVALIK HABER MERKEZİ
SUAT SALGIN
Cunda Mesleki ve Teknik Lisesi Konferans Salonu’nda gerçekleşen sempozyumda; Ayvalık Kaymakamı Gökhan Görgülüarslan, Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkan Yardımcısı Hüseyin Deniz, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Edremit Körfezi Koordinasyon Daire Başkanı Kazım Arslan, Türk Ocakları Balıkesir Şubesi Başkanı Tahir Korucuoğulları, Ayvalık’ta görev yapan daire amirleri, AK Parti Ayvalık İlçe Başkanı Hakan Kayaalp, Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Mustafa Büyükçıvgın, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, siyasi partilerin temsilcileri, 100 yıl öncesinde gerçekleşen Milli Mücadele sırasında Ayvalık Cephesi’nde düşman karşı savaşan kahramanların torunları, öğrenciler, öğretmenler ve kalabalık bir vatandaş topluluğu hazır bulundu.
İki gün süren sempozyumun sonuç bildirgesinde; Ayvalık Cephesi’nde elde edilen başarının “Mahalli Değil Milli Zafer” olduğu vurgulanarak, “ Osmanlı Devleti 30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesini imzalayarak 1. Dünya Savaşından çekildi. Mütareke döneminde başta İstanbul olmak üzere Anadolu’da ve Trakya’da birbirinden bağımsız olarak müdafaa-i hukuk anlayışında pek çok dernek kurulmuştu.
Böyle bir örgütlenme İzmir’in işgalinden bir gün sonra Balıkesir’de de yapıldı. 16 Mayıs 1919’da Okuma Yurdu toplantısından sonra bir Mevlit bahanesiyle 19 Mayıs 1919 tarihinde Alaca Mescit Toplantısı, Balıkesir’deki örgütlenmenin ilk ciddi adımlarıdır. “ Balıkesir Hareket-i Milliye Reddi İlhak Heyeti” adıyla bu oluşum Balıkesir’de 5 mahalli kongre toplamış, Hacı Muhittin Çarıklı başkanlığında Alaşehir Kongresi ile örgütlenme bölgesel bir nitelik kazanmıştır” ifadeleri yer aldı.
Düzenleme ve Yürütme Kurulu adına; Ayvalık Kaymakamı Gökhan Görgülüarslan, Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, Balıkesir Türk Ocağı Başkanı Tahir Korucuoğlulları ve Araştırmacı-Yazar Kemal Girgin’in imzalarının yer aldığı sonuç bildirgesinde; “İzmir’in İşgali ile Batı Anadolu’da başlayan Yunan işgallerine karşı, Ayvalık’tan başlayıp Bergama, Soma, Savaştepe, Akhisar, Salihli ve Nazilli’ye uzanan cephelerin sevk ve idaresinin şerefi Balıkesir’e aittir. İngilizlerin Sevr taslağını Osmanlı Hükümetine kabul ettirmek amacıyla başlattırdıkları Yunan ilerleyişinin durdurulma şerefi de başta Ayvalık olmak üzere çevredeki ilçelere ve Balıkesir halkına aittir.
Ayvalık cephesi işgal kuvvetlerine karşı askeri ve sivil örgütlenmenin birlikte mücadele ettiği, milli mücadelemizin ilk silahlı direnişidir. Bu çerçevede İlk kurşun Ayvalık’ta atılmış, işgale karşı savunma yapan birliklerimizin ilk şehidi 172. Alayın 1. Tabur 1. Bölüğünden Üsteğmen Fahri Bey olmuştur. Altınova, Küçükköy, Araplar (Mutlu Köy), Murateli, Kozak, Yağcıbedir, Keremköy, Gömeç, Karaağaç, Pelitköy, Burhaniye, Edremit, Zeytinli, Havran ve İvrindi’yi içine alacak biçimde genişleyen milli uyanış ve direnişin şerefi de bu bölge insanına aittir” denildi.
Yunanlıların Anadolu’ya doğru sürdürmek istediği ileri harekâtı, 29 Mayıs 1919’daki Ayvalık’ın işgalinden, 29 Haziran 1920’de Balıkesir’in işgaline kadar geçen 13 aylık süre içinde Ayvalık Cephe’sinde durdurulduğunun belirtildiği açıklamada, “ Bu direniş, Atatürk’ün Samsun’dan başlayarak Amasya-Erzurum-Sivas-Ankara hattındaki Kuvayı Milliye hareketini örgütlenmesine ve düzenli orduya geçilmesi sürecine çok büyük katkı sağlayarak, Türk İstiklâl Mücadelesine önemli katkılar sağladığı tarihsel bir gerçekliktir.
Bu açıdan bakıldığında Ayvalık cephesinde başlayan ve kısa zamanda Balıkesir’de çığ gibi büyüyen bu kutsal mücadele mahalli ölçekli değil, Türkiye genelinde yürütülen mücadelenin zafere ulaşmasında en büyük katkıyı sağlayan şanlı bir direniş destanıdır. Balıkesir’in 29 Haziran 1920’deki işgali ile başlayan, ümitsizliğin ve çaresizliğin hâkim olduğu işgal günlerinde bile milletin istiklâlini, namus ve şerefini çiğnetmemek için Balıkesir – Ayvalık hattında oluşturulan Kuvayı Milliye Müfrezeleri işgalci Yunan kuvvetleriyle kurtuluşa kadar mücadele etmişlerdir. Milli mücadelenin 100.Yılı sebebiyle düzenlenen ‘’Ayvalık Cephesi’’ programına bu cephede savaşmış olan kahraman şehit ve gazi yakınlarının programa davet edilmesi ve programa katılan yakınlarına düzenleme kurulunun ‘’Teşekkür Belgesi’’ vermesi çok anlamlı olmuştur.
Şehit ve gazi yakınları programa katılmanın mutluluğunu anlata anlata bitiremediler. 18 Eylül 1922’den itibaren Çanakkale Bölgesi Yunan takip harekâtıyla görevlendirilen 2. Ordu’nun Balıkesir’e girişiyle; Mudanya ve sonrasında Lozan Barış Anlaşmasına kadar devam eden süreçte itilaf devletleri üzerindeki siyasi ve askeri baskının devam etmesinde bu bölgenin çok önemli rolü olmuştur. Ayrıca Balıkesir ve Körfez Bölgesi 1 Eylül 1922’de başlayan Türk Askeri Takip Harekâtında yerel kuvvetlerle işgale son verme hususunda üzerine düşen sorumluluğu fazlasıyla yerine getirmiş olup 2. Ordu Karargâhıyla birlikte 18 Eylül 1922’de Balıkesir’e geldiğinde tek bir düşman askerinin kalmadığını görmüştür.
Bu yönüyle Balıkesir ve çevresi kendi imkânlarıyla topraklarını işgalden kurtaran bir il olmuştur. Ayvalık cephesinden başlayarak Milli Mücadelenin zaferle sonuçlanıp Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden yolda büyük emek ve katkısı olan Körfez Bölgesi ile Balıkesir ilinin ‘İstiklâl Madalyalı’ şehir olmayı fazlasıyla hak ettiğini ifade etmek gerekmektedir” ifadeleri yer aldı.
SONUÇ BİLDİRGESİNİN SATIR BAŞLARI
20-21 Aralık 2019 tarihinde Ayvalık’ta “Milli Mücadelenin 100. Yılında Ayvalık Cephesi” konulu ulusal sempozyuma katılan bilim insanları tarafından önerilen ortak konuları şu başlıklar altında toplandı;
1. Ayvalık Cephesinde ve diğer cephelerde Mili Mücadeleye büyük hizmetler vermiş, Balıkesir’de Kuvayı Milliye’ye öncülük etmiş çok kıymetli tarihi kahramanlar vardır. Yeni nesilde İstiklâl ve Hürriyet fikriyle, tarih bilinci oluşturmak amacıyla kahramanların adlarının Balıkesir’in tüm ilçelerinde mahalle, sokak, cadde, bulvar, meydan, park ve önemli tesisler her kademedeki eğitim-öğretim kurumlarında ve ilgili diğer kurum ve kuruluşlara verilerek hatıralarını yaşatılması elzemdir.
2. Türk Milli Mücadelesinde hem İstiklâl ve Hürriyet için hem de bizi millet yapan maddi ve manevi bütün değerlerimizi korumak ve kurtarmak için yapılan savaşımızın genç kuşaklara iyi anlatılması gerekmektedir. Bunun için istiklalimize, hürriyetimize, milli birlik ve beraberliğimize ve bütün bunlarla birlikte bizi biz yapan bütün değerlerimize yönelebilecek bir takım olumsuz girişim ve tavırlara karşı genç nesillerimizi daha bilgili, donanımlı ve şuurlu olarak yetiştirerek milletimizin ve devletimizin sonsuza kadar payidar kalması yolunda gerekenleri yerine getirmek.
3. Ayvalık Cephesi ve yerel milli mücadeleler ile ilgili konuların yerel düzeyde müfredat programının elverdiği ölçüde yeni nesile aktarılmasının önemli olduğu vurgulandı. Bu çerçevede başta Milli Eğitim Bakanlığı ve yerel kurum ve kuruluşlar olmak üzere eğitim vb çalışmalar yapılmasının gerekliliği vurgulandı.
KİTAP OLARAK YAYINLANACAK
Öte yandan sempozyumda sunulan bildiri metinleri Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından bildiri kitabı olarak bastırılacağı da gelen bilgiler arasında.
